Chỉ mười lăm phút sau khi giám thị phát đề, Nam đột ngột dừng bút.
Không có tiếng thở gấp. Không hoảng loạn. Không một giọt nước mắt rơi xuống trang giấy trắng.
Em chỉ chậm rãi đặt bút xuống, rồi gục đầu lên cánh tay mình như thể đã quá mệt mỏi để tiếp tục tồn tại trong khoảnh khắc ấy.
Tiết trời đầu hè oi ả đến mức những chiếc quạt trần quay mỏi cũng không đẩy nổi không khí ra khỏi căn phòng thi chật kín người. Ánh nắng gắt gỏng xuyên qua những ô cửa kính cao, đổ xuống sàn lớp học thành những vệt sáng khô khốc. Ngoài hành lang, tiếng ve nổ ran, dai dẳng như một lời thúc giục không hồi kết.
Nam ngồi ở bàn thứ ba, dãy gần cửa sổ. Lưng thẳng, vai vuông, dáng ngồi quen thuộc của một học sinh luôn sẵn sàng cho mọi bài kiểm tra. Trước đó mười lăm phút, em vẫn là Nam mà cả phòng thi vẫn luôn nhìn theo: bình tĩnh, tập trung, viết nhanh mà gọn gàng. “Nam – học sinh giỏi nhất khối” – cái danh ấy chưa từng rời khỏi em suốt ba năm cấp ba.
Vậy mà hôm ấy, Nam dừng lại.
Giám thị bước tới, tưởng em làm bài xong quá sớm. Nhưng khi nhìn xuống, bà chỉ thấy một bài viết dở dang, mới vài dòng đầu, rồi khoảng trắng trải dài đến tận cuối trang. Bà định lên tiếng nhắc nhở, nhưng Nam chỉ khẽ xua tay. Một cử chỉ nhỏ, dứt khoát. Như thể em vừa tự tay khép chặt một cánh cửa vô hình, khóa tất cả mọi thứ lại bên trong.
Suốt buổi thi, Nam ngồi yên như thế. Không viết. Không ngẩng đầu. Không xin thêm giấy. Không phản ứng.
Căn phòng vẫn ồn ào bởi tiếng bút sột soạt, tiếng thở dài, tiếng lật đề. Nhưng quanh Nam, có một khoảng lặng kỳ lạ, như thể em đang tồn tại trong một thế giới khác – nơi mọi âm thanh đều bị triệt tiêu.
Chỉ vài giờ sau, tin đồn lan nhanh như lửa gặp gió.
Có người nói Nam bị trầm cảm.
Có người thì thào rằng em phát bệnh tâm lý vì áp lực thành tích.
Lại có kẻ khẳng định chắc nịch: “Nghe đâu bố mẹ ly hôn, hôm qua còn bị giáo viên mắng trước lớp…”
Nam không giải thích. Em cũng không phản bác.
Những ngày sau đó, Nam không đến trường.
Cô chủ nhiệm gọi điện hỏi thăm. Mẹ Nam nghe máy, giọng vẫn nhẹ nhàng, lịch sự:
– “Cháu bị cảm nắng, đang nghỉ ngơi cô ạ.”
Cô đề nghị ghé thăm. Bà từ chối, vẫn là giọng dịu dàng ấy:
– “Cháu không muốn tiếp ai cả… mong cô thông cảm.”
Tôi là Minh – người ngồi ngay sau Nam trong phòng thi hôm ấy. Chúng tôi không thân, nhưng từng cùng nhau thi đội tuyển. Tôi biết Nam là kiểu người thế nào. Ngay cả khi nhận đề nâng cao khó đến mức cả lớp rên rỉ, Nam vẫn là người đầu tiên nộp bài, bình thản đến lạ.
Vậy nên hình ảnh em gục đầu xuống bàn hôm đó cứ bám lấy tôi, không chịu rời đi.
Một buổi chiều, tôi quyết định đến nhà Nam.
Cổng mở hé. Không tiếng chó sủa. Không tiếng người. Ngôi nhà im lìm như thể đã bị bỏ quên từ rất lâu. Tôi gọi khẽ vài tiếng, không ai trả lời. Đang định quay ra thì tôi nhìn thấy Nam.
Em ngồi một mình sau vườn, giữa những khóm cúc trắng nở muộn. Áo thun cũ rộng hơn trước. Tóc rối. Người gầy đi rõ rệt, như thể chỉ trong vài ngày đã rút cạn hết sức sống.
Tôi gọi:
– Nam.
Em không quay lại. Chỉ cất giọng, chậm và khàn:
– Cậu có từng nhìn thấy mặt trời… không mọc không?
Tôi đứng sững.
Nam cười rất khẽ, ánh mắt vẫn dán vào bầu trời chiều đang ngả dần sang xám:
– Sáng hôm thi, mình dậy sớm. Thấy mẹ ngồi khóc trong bếp. Mình hỏi, mẹ bảo bị sặc khói…
Em dừng lại một chút, rồi nói tiếp, giọng trầm xuống:
– Nhưng bếp lạnh tanh, Minh ạ. Chưa từng đỏ lửa.
Tôi cảm thấy tim mình thắt lại.
– Lúc mình ra cửa, bác hàng xóm gọi mẹ vào, nhìn mình rất lạ. Rồi mình nghe tiếng cô mình nói vọng ra: “Không nên giấu, lỡ nó biết thì sao?”
Mẹ mình đáp: “Không… nó phải đi thi. Mình còn chưa lo xong hậu sự cho anh ấy…”
Tôi không dám hỏi thêm, nhưng cổ họng đã nghẹn cứng.
– Bố cậu…? – tôi thì thầm.
Nam gật đầu.
– Mất lúc ba giờ sáng. Đột quỵ. Nhưng không ai nói với mình cả. Mình chỉ biết… khi bước vào phòng thi, mở đề ra, nhìn dòng chữ đầu tiên… thì mọi thứ trong đầu trống rỗng.
Em siết nhẹ tay, giọng run lên:
– Như thể một phần của mình vừa biến mất.
Hóa ra không phải trầm cảm.
Không phải khủng hoảng tuổi teen.
Mà là nỗi đau chưa kịp được gọi tên.
Là cú sốc quá lớn, đến mức không thể khóc.
Là cảm giác bị đẩy vào một thế giới đột ngột mất đi điểm tựa – nơi mỗi buổi sáng không còn giọng bố gọi dậy, mỗi kỳ thi không còn người đàn ông đứng ngoài cổng trường cười hiền:
“Làm hết sức là được, còn lại để bố lo.”
Kỳ thi ấy, Nam bị điểm liệt môn Văn.
Điều chưa từng xảy ra trong suốt cuộc đời học sinh của em.
Nhưng Nam không gục ngã.
Một tháng sau, em xin thi lại đợt đặc cách. Lần này, Nam viết không ngừng nghỉ. Gần tám trang giấy kín chữ. Khi chấm bài, cô giáo Văn đã lặng người, rồi bật khóc ở phần mở bài:
“Có những nỗi đau không thể kể bằng lời,
chỉ có thể viết ra
để giữ lấy mình khỏi tan chảy.”
Năm đó, Nam đỗ vào khoa Báo chí với số điểm gần tuyệt đối. Trở thành thủ khoa tỉnh – điều mà không ai ngờ tới từ một học sinh từng bỏ bài giữa chừng.
Và suốt những năm sau, mỗi lần tôi đọc được bài báo ký tên Nam, đặc biệt là bài viết mang tựa đề “Mặt trời phía sau cửa sổ” – nơi kể về ánh sáng đến muộn sau những đêm dài nhất của đời người…
Tôi lại biết rằng:
Nam vẫn đang sống.
Vẫn đang viết.
Và vẫn đang yêu cuộc đời này – bằng chính nỗi đau em đã từng đi qua.